Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady

Budownictwo pasywne

20.12.2006.

Czasy się zmieniaja. Niepewna sytuacja na rynku paliw, rosnące ceny za energię oraz zmiany w społeczeństwie sprawiają, iż coraz częściej stosujemy źródła odnawialne i coraz częściej staramy się gospodarować energią tak, by w jak największym stopniu ją oszczedzać. Jedna z istotnych gałęzi przemysłu, dla której zmniejszenie zużycia energii ma ogromne znaczenie w późniejszej eksploatacji jest budownictwo.
Zmniejszyć koszty energetyczne budynku możemy właściwie zawsze. Na etapie projektu i budowania jest najłatwiej, nakłady pieniężne zaś, zwracają się najszybciej. Można wprowadzić technologie, które sprawiają, ze budynki ogrzewają sie same przez cały rok. Takie budownictwo nazywamy pasywnym. W naszym klimacie zakłada sie dogrzewanie w najzimniejszych miesiącach przy temperaturach poniżej -15°C i straty ciepła do 15 kWh/m2/rok.

Budownictwo pasywne powstało w Niemczech i jest zagadnieniem niezwykle ważnym dla każdego inwestora, niestety w Polsce dziś jeszcze mało powszechnym. Z punktu widzenia ekologicznego rozwiązanie to jest korzystniejsze od tradycyjnego budownictwa – zużycie energii jest tu do siedmiu razy mniejsze. Budownictwo pasywne jest też lepsze dla zdrowia ludzi - brak w nim przeciągów i wrażenia zimna, a odczuwalny jest zdrowy rozkład temperaturowy w pomieszczeniach. Współcześnie pytaniem najistotniejszym dla większości inwestycji jest jednak inna kwestia – rachunek ekonomiczny. Koszt budownictwa pasywnego jest do 40% wyższy niż tradycyjnego, jednak zwraca sie w ciągu 10-20 lat – oszczędności sa ogromne, przykładowo ogrzewanie w ciągu całego roku takiego budynku o powierzchni mieszkalnej 150m2 kosztuje mniej niż 300 zł. Na czym polega więc ta forma budowania?Pierwsza, a zarazem najprostsza zasada budownictwa pasywnego jest odpowiednie ustawienie budynku, najlepiej północ – południe i odpowiednie zaprojektowanie okien. Równie ważne na tym etapie jest zaprojektowanie budynku zwartego o jak najmniejszej ilości wystających elementów. Dodatkowym rozwiązaniem godnym rozważenia, jest zaprojektowanie ogrodów zimowych – umiejscowione na południowej ścianie przeszklenia wyłapują dużo ciepła, które może być wykorzystane do ogrzania reszty budynku. Inną istotną kwestią, jeszcze na etapie projektowania, jest dobór materiałów konstrukcyjnych i ociepleniowych. I tak, zapobiec stratom ciepła możemy stosując nieco droższe, ale lepsze materiały. Biorąc pod uwagę, że koszt ścian to 10-30% kosztu budowy budynku, jest to jednak dobry pomysl. Na etapie budowy niezwykle ważna jest także fachowość wykonawcy. Gdy nie trafimy na profesjonalistę, możemy w ogóle nie odczuć różnic w zużyciu energii.

Bodaj najczęściej stosowaną zasadą budownictwa pasywnego są różnego typu techniki ocieplania przegród zewnętrznych budynków. Stosuje się coraz grubsze warstwy izolacji ze specjalnych materiałów o małym współczynniku przenikania ciepła oraz specjalne okna. Daje to 10-30% oszczędności na kosztach ogrzewania. Innymi dostępnymi technikami są tu ocieplanie budynku od środka oraz ocieplanie dachów. Nie należy też zapominać o podłogach – z nimi pierwszymi stykamy sie w budynku i wpływają na nasz komfort. Straty ciepła tą drogą są niewielkie, warto więc w nie zainwestować.
Bardzo ważna przy oszczędzaniu energii jest wentylacja – przez nieszczelne okna i otwory wentylacyjne możemy stracić do 50% ciepła. Wymiana okien to oszczędność do 25% wydatków na ogrzewanie, przy nieco dłuższym jednak czasie zwrotu nakładów. W nowych technologiach wentylacja zachodzi dzięki regulacji w klamce – warto jest więc zapoznać się z systemem, a nie zamykać okna do oporu.

Innym sposobem na oszczędności jest zastosowanie odpowiednich instalacji grzewczych. W ostatnich latach popularne jest ogrzewanie niskotemperaturowe podłogowe lub powietrzem, a także kominki. Koszty ogrzewania przy takim rozwiązaniu są niższe i dzięki możliwości zastosowania niskich temperatur można z powodzeniem korzystac z odnawialnych źródeł energii jak pompy ciepła czy kolektory słoneczne. Kolejna technologią domu pasywnego są słoneczne panele grzewczo izolacyjne. Ich działanie polega na kumulowaniu ciepła pochłanianego z promieniowania słonecznego na zasadzie konwekcji naturalnej i jednostronnym przepuszczaniu go. Promieniowania słonecznego używa się również do ogrzewania wody użytkowej. Takie rozwiązanie obniża nasze wydatki na energię o około 90%.

Korzystniejsze ekonomicznie i łatwiejsze jest wprowadzanie technologii na samym początku inwestycji. Zmiany można jednak wprowadzić również w istniejącej zabudowie. Wszelkie formy unowocześnień w celu zmniejszenia opłat za energię cieplną nazywamy termomodernizacją. Przykładem może tu być usprawnienie instalacji czy dodatkowe ocieplenie. Termin ten ma jednak tendencje do rozszerzania swego znaczenia – obecnie mówi się o modernizacji kotłowni czy instalacji produkcyjnych. Wszelkie technologie należy tu jednak wprowadzać z głową, gdyż tylko biorąc pod uwagę wszystkie czynniki możemy uzyskać pożądany efekt. Przykładem przestrzegającym przed bezmyślnym stosowaniem termomodernizacji jest moda na obniżanie zużycia energii poprzez montaż szczelnych okien w Polsce. Bez odpowiedniego potraktowania wentylacji grawitacyjnej doprowadziła ona do znacznego obniżenia skuteczności wentylowania pomieszczeń, a co za tym idzie zawilgocenia mieszkań, powstawania pleśni i przemarzania ścian. Nie pozostaje to bez wpływu na zdrowie ludzi oraz integralność stanu technicznego budynków.
Szczególnie warto rozważyć wprowadzenie pewnych rozwiązań oszczędzających energię w starym budownictwie. Przepisy sprzed 1985 roku nie odnosiły się do warunków ciepłochłonnych materiałów, zaś budownictwo było wówczas szybkie i tanie. Stosując termomodernizację można oszczędzić w nich do 70% wydatków. Im nowsze budynki tym parametry te wyglądają gorzej, aż do 10-30% dla budynków z lat 1993-1997. Warto również pamiętać, że korzystniejsze jest modernizowanie budynków o większej powierzchni.
Przy zmieniającej się wciąż sytuacji na rynku paliw wszelkie szacunki zawarte w tym artykule mogą ulegać zmianom – czas zwrotu kosztów termomodernizacji z roku na rok maleje. Ważną informacją jest tez fakt, iż można ubiegać się o premię termomodernizacyjną przyznawaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Jest to kredyt dla modernizacji istniejących budynków umarzany w 25% po osiągnięciu zamierzonych oszczędności energii. Można się o niego starać w 16 bankach (zasady udzielania premii: Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. Nr 162)).
Jednym zdaniem dom pasywny to dom przyszłości. Poza zwiększeniem kosztów początkowych, tego typu budownictwo ma same plusy. W Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych, inwestorzy juz to zrozumieli. Może więc już też czas na nas?

Agata Kempińska

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

wideofilmowanie Kraków

EkoNewsletter - Biuletyn Ekoportal.eu | X

Zachęcamy do rejestracji w Portalu Ochrony Środowiska Ekoportal.eu [w prawej kolumnie pośrodku] oraz prenumeraty biuletynu EkoNewsletter [w prawej kolumnie u góry]. Raz w miesiącu wprost do Twojej skrzynki mailowej trafi zestaw najważniejszych informacji z ochrony środowiska mijającego miesiąca. Zapraszamy również na nasze Forum.