Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady

Wypełnić Traktat Akcesyjny

01.02.2007.

Zapraszamy na wywiad z ministrem środowiska prof. Janem Szyszko, przeprowadzony przez Roberta Borkackiego z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska we Wrocławiu.

* Znowu wraca pomysł, żeby zlikwidować dotychczasowy system finansowania ochrony środowiska. Wicepremier Gilowska domaga się zakończenia działalności Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i zapowiada, że samorządy wojewódzkie wchłoną budżety WFOŚiGW.

- Ten pomysł pojawiał się już wcześniej. Nie zmieniłem zdania na ten temat. Nadal obawiam się, że po przyjęciu takiego wariantu, samorządowcy będą chcieli za nowe pieniądze budować raczej drogi czy infrastrukturę, niż inwestować w oczyszczalnie ścieków. Jest to dla mnie całkowicie zrozumiałe. Istniejący system funduszy ekologicznych daje pewność, że ich pieniądze zawsze są „znaczone”. Można je bowiem wydawać wyłącznie na zadania określone w Ustawie Prawo Ochrony Środowiska.

* Wiadomo również, że minister finansów wycofała się z pomysłu likwidacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.
- Finansowanie ochrony środowiska musi ulegać zmianom wraz z rozwojem kraju. NFOŚiGW spełnia jeszcze swoje zadanie, i to bardzo dobrze. Poczekajmy jednak z ocenami reformy proponowanej przez Panią Premier do czasu kiedy będzie znana jej ostateczna wersja.

* Pan już raz zaryzykował swoje stanowisko broniąc systemu krajowych funduszy...
- Jedna z batalii odbyła się za czasów rządu Jerzego Buzka. Byłem wtedy również ministrem środowiska. Spore emocje rozpaliła dyskusja o pomyśle Leszka Balcerowicza, ówczesnego ministra finansów, który chciał decydować o obsadzie stanowisk wiceprezesów NFOŚiGW. Ja wolałem, żeby robili to fachowcy z rady nadzorczej tego Funduszu. Sprzeciwiłem się także w tym czasie likwidacji Narodowego i Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska. Spełniały one wtedy, podobnie jak i obecnie, pozytywną rolę. Uważałem, że Polska ma dobrze działający, niezależny system finansowania ochrony środowiska. Nie należało go psuć.

* A dzisiaj?
- Należy go ewolucyjnie reformować. Nowe wyzwania to nowe zadania. Priorytetem musi być absorbcja funduszy europejskich. Temu między innymi musi być podporządkowana ewolucyjna reforma finansowania ochrony środowiska.

* A co Pan zrobi w przypadku gdyby teraz zwyciężyła koncepcja likwidacji Funduszy?
- Jeżeli zostanie wykonana pełna analiza, z której wyniknie, że się mylę, to wtedy się poddam. Jednak dzisiaj uważam, że zlikwidowanie czy nieprzemyślane reformy krajowego systemu finansowania ochrony środowiska mogą nawet zagrozić realizacji Traktatu Akcesyjnego z UE, podpisanego przez Polskę. A to grozi sporymi karami finansowymi.
Niestety, nie wszyscy znają wysokość naszych zobowiązań w dziedzinie ochrony środowiska, jakie wynikają z tego ważnego dokumentu. Szacuję, że na wypełnienie tylko jednej z dyrektyw – wodnej – potrzeba 10 mld euro.
Nie przesądzam jednak niczego. Być może ekonomiści mnie przekonają, że będzie można spełnić warunki Traktatu Akcesyjnego innymi metodami. W tej chwili nie widzę innej drogi wypełnienia tych wymogów, niż poprzez dotychczasowy system. Wspierają mnie w tym przekonaniu opinie moich resortowych ekspertów, także ekonomistów.

* Co mówią ci eksperci?
- Ich opinia jest jasna. System finansowania oparty o Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska powinien nadal pełnić swoją rolę. Jest on potrzebny, aby można było skonsumować potężne środki z UE. Przecież krajowe Fundusze dofinansowywują inwestycje naszych samorządów, które zabiegają o pieniądze z Unii. Bez tego wsparcia ze strony Funduszy, samorządy nie mogą nawet marzyć o wykazaniu wymaganego przez UE wkładu własnego. Z tego powodu Fundusze będą najprawdopodobniej jeszcze przez ładnych parę lat wypełniać swoje najważniejsze zadanie - wspierać środki europejskie.

* Czy pan chciałby zachować funduszowy system bez żadnych zmian?
- Zanim powiem o zmianach, chcę przypomnieć, że Wojewódzkie Fundusze teoretycznie nie podlegają ministrowi środowiska. Tę rolę pełnią władze samorządowe poszczególnych województw. Minister ma tylko prawo wnioskować o powołanie przewodniczących rad nadzorczych we wszystkich Funduszach.

* Chyba nie tylko na tym stanowisku kończą się te zależności? Przecież wszystkie WFOŚiGW przesyłają ministrowi środowiska coroczne sprawozdania z działalności. No i najważniejsze: to on nadaje im statut.
- Minister ma aktualnie tylko pewne możliwości mediacji, sugerowania, nadzoru... Organizujemy na przykład cykliczne spotkania z udziałem przedstawicieli Narodowego i Wojewódzkich Funduszy, aby reformować wspólną strategię wydawania pieniędzy w skali regionów.

* Czy wobec tego minister chciałby zwiększyć swoje uprawnienia wobec Funduszy?
- Nie widzę takiej potrzeby. Fundusze przekazują pełną informację o swoim funkcjonowaniu. Wypada ono całkiem nieźle.

* Przyszłość Funduszy według ministra środowiska...
- Zmiany są potrzebne, ale ewolucyjne. Mam na myśli przejście z systemu funduszy w system bankowy. Źródło pieniędzy dla Funduszy powoli wysycha. Środki, którymi one zarządzają pochodzą m.in. z opłat za korzystanie ze środowiska oraz z kar, jakie muszą płacić zakłady przekraczające normy. Gdy stan środowiska ulega poprawie, to automatycznie kary maleją. Efekt jest taki, że oczywiście pieniędzy jest coraz mniej. Drugi powód powolnego odchodzenia od dotychczasowych rozwiązań jest taki, że układy polityczne próbują na nie wpływać. Dlatego, dla zapewnienia pełnej przejrzystości całego systemu, należy go transformować w system finansowania bankowego. Tą rolę może przejąć tylko wyspecjalizowana instytucja. I taka firma już dawno istnieje, to Bank Ochrony Środowiska. W mojej ocenie jesteśmy w okresie przejściowym od Funduszy do banków środowiskowych. To jest dobra droga na przyszłość.

« poprzedni artykuł

wideofilmowanie Kraków

EkoNewsletter - Biuletyn Ekoportal.eu | X

Zachęcamy do rejestracji w Portalu Ochrony Środowiska Ekoportal.eu [w prawej kolumnie pośrodku] oraz prenumeraty biuletynu EkoNewsletter [w prawej kolumnie u góry]. Raz w miesiącu wprost do Twojej skrzynki mailowej trafi zestaw najważniejszych informacji z ochrony środowiska mijającego miesiąca. Zapraszamy również na nasze Forum.