Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady - Rzekotka drzewna

Rzekotka drzewna - miss bezogonowych płazów

27.08.2006.

Przepotężny dźwięk wydobywa się z maleńkiego, ślicznego jak na płazy, ciałka samca. Rzekotki wspinają się jak alpiniści, a ukrywają - jak kameleony. „W ostatnich latach liczebność rzekotek w Polsce wyraźnie wzrosła” – cieszy się dr inż. Witold Strużyński z Zakładu Zoologii Wydziału Nauk o Zwierzętach warszawskiej SGGW.

Rzekotka drzewna (Hyla arborea) należy do gromady płazów (Amphibia), ale ma gładką, lśniącą, pozbawioną skupisk gruczołowych skórą. Większość płazów nie doświadcza ludzkiej sympatii, ze względu na niezbyt przyjemny wygląd. „Rzekotka jest pod tym względem absolutnie wyjątkowa” – uważa Strużyński.
Grzbiet rzekotek najczęściej jest jednolicie trawiastozielony, brzuszna strona ciała jednolicie kremowa. „Na stanowiskach obserwacyjnych w Kabatach zobaczyć można rzekotki w popularnym kolorze wściekle radosnej, wiosennej zieleni, ale również niebieskawe i nakrapiane” – mówi Stróżyński. Wbrew panującej powszechnie opinii, ubarwienie tych zwierząt uwarunkowane jest głównie genetycznie. Nie zależy ono wyłącznie od warunków otoczenia, w którym występują.

Nie sposób jednak odmówić rzekotce całkowicie iście „kameleonich” cech. Ubarwienie grzbietu zmienia się wraz ze zmianą warunków środowiska – od cytrynowej żółci, poprzez szarości, zielenie, błękit, brązy, aż po czerń. Właściwość ta ma znaczenie przede wszystkim ze względu na to, że wrogom trudniej dostrzec tak ubarwionego płaza. Nawet kształt grzbietu rzekotki przypomina wyglądem listek, dzięki czemu jest ona niemal niedostrzegalna na tle roślin, na których mieszka.

Rzekotka jest gatunkiem chronionym. W Polsce można ją spotkać na terenie całego kraju, z wyjątkiem gór, przede wszystkim na obrzeżach lasów oraz w okolicy stawów. „W ciągu ostatnich kilku lat liczebność rzekotki w Polsce szczęśliwie wzrosła” – podkeśla Stróżyński. „Należy przypuszczać, że ma to związek z ograniczeniem stosowania w rolnictwie insektobójczych środków chemicznych. Z drugiej jednak strony obserwujemy niepokojące zmiany klimatu, czyli susze, stanowiące dla niej poważne zagrożenie. Rzekotki bywają jednak gdzieniegdzie gatunkiem dominującym, na przykład w Lasach Janowskich, gdzie trzeba wręcz bardzo uważać, by na nie nadepnąć” - dodaje.

Poza okresem godowym, dla którego scenerią są stawy, rzekotka przebywa na lądzie. Wcale nie, jak się powszechnie uważa, na drzewach. „Przebywanie na drzewach jest dla rzekotki niebezpieczne, ze względu na grożące jej niebezpieczeństwo, na przykład ze strony ptaków” – wyjaśnia Stróżyński. „ Najlepiej czuje się na krzakach tarniny, uzbrojonych w liczne kolce”.

Rzekotki potrafią się znakomicie wspinać, nie tylko po pniach, ale również po powierzchniach całkiem gładkich, nawet ułożonych na płask. Przyczepiają się do nich od spodu. Zaokrąglone, zaopatrzone w poduszeczkowate przylgi palce zwierzątka pozwalają na „przyssanie” się do powierzchni wybranej kryjówki, umożliwiając mu nieruchome przesiadywanie w oczekiwaniu na zdobycz. Rzekotka żywi się głównie owadami, ale również pająkami i ślimakami. Przelatującego obok owada chwyta na wystrzeliwany z jamy ustnej język, pokryty wydzieliną, do której przylepia się ofiara. Czasem pomaga sobie zręcznym podskokiem.

Samce rzekotki drzewnej uchodzą za najgłośniejsze płazy w Polsce. W okresie godowym ich rezonatory wydają dźwięki o takiej sile i częstotliwości, że są słyszalne w promieniu kilku kilometrów, co jest niesłychane, wziąwszy pod uwagę mikre ciałko, z którego wydobywa się głos – mówi Strużyński. Samce „śpiewają” do późnych nocnych godzin. Rankiem odpoczywają w nabrzeżnej roślinności. Jedyną cechą umożliwiającą odróżnienie samca od samicy jest posiadanie przez niego ciemnej, zielonej plamy w silnie pomarszczonej części podgardzielowej, gdzie usytuowany jest rezonator.

Określenie liczebności rzekotek na danym terenie możliwe jest praktycznie tylko w okresie godów, na ogół nie wcześniej niż w maju. Samce rozpoczynają wydawanie charakterystycznych głosów dopiero wówczas, gdy temperatura wody osiągnie ok. 13 stopni Celsjusza. W dzień samce i samice rzekotek przebywają na lądzie rozglądając się za pożywieniem. Nocą przedostają się do zbiornika wodnego. Pary łączą się w miłosnym uścisku, a samotni „panowie” rozpoczynają śpiewy. Ci, którym szukanie partnerek nie bardzo się wiedzie, „ryczą” nawet do lipca.

Samice składają jaja już wtedy, gdy temperatura wody osiągnie 14 stopni, w skupiskach nawet do 150 sztuk, przyklejonych do pędów wodnych roślin. Po złożeniu jaj opuszczają staw. Kijanki rzekotek stanowią wyjątek wśród polskich płazów bezogonowych, ponieważ ich oczy są rozstawione szeroko po bokach ciała. Na przełomie lipca i sierpnia, gdy osiągną 3 miesiące, przeobrażają się w około 14-milimetrowe rzekotki. Po około dwóch latach osiągają dojrzałość płciową.

Rzekotka drzewna należy do gromady płazów (Amphibia), rzędu bezogonowych (Anura), rodziny rzekotkowatych (Hylidae). Biologom znana jest od roku 1758, kiedy to została po raz pierwszy opisana przez szwedzkiego naukowca Karola Linneusza.

Źródło: Nauka w Polsce

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

wideofilmowanie Kraków

EkoNewsletter - Biuletyn Ekoportal.eu | X

Zachęcamy do rejestracji w Portalu Ochrony Środowiska Ekoportal.eu [w prawej kolumnie pośrodku] oraz prenumeraty biuletynu EkoNewsletter [w prawej kolumnie u góry]. Raz w miesiącu wprost do Twojej skrzynki mailowej trafi zestaw najważniejszych informacji z ochrony środowiska mijającego miesiąca. Zapraszamy również na nasze Forum.