Ekolodzy twierdzÄ…, że doszÅ‚o już do skażenia podziemnych wód, a sytuacja pogarsza siÄ™ z dnia na dzieÅ„. - WedÅ‚ug CTL wysypano tam już 2 mln ton odpadów. My uważamy, że dużo wiÄ™cej. To nie rekultywacja, tylko potworna degradacja Å›rodowiska! JeÅ›li wÅ‚adze tego nie zastopujÄ…, w najbliższych latach trafiÄ… tam nastÄ™pne dziesiÄ…tki milionów ton odpadów. Kiedy to zostanie zalane wodÄ…, zanieczyszczenia przedostanÄ… siÄ™ do podziemnego jeziora. BÄ™dzie katastrofa - mówi WÅ‚odzimierz Wieczorek, prezes ZwiÄ…zku StowarzyszeÅ„ Zielony Ring Przemszy.

ZarzÄ…d CTL i wÅ‚adze Sosnowca zapewniajÄ…, że zagrożenia nie ma. - Nie przekraczamy standardów ochrony Å›rodowiska. PotwierdzajÄ… to specjaliÅ›ci z Uniwersytetu ÅšlÄ…skiego. Monitorujemy sytuacjÄ™ i sami jesteÅ›my stale kontrolowani - mówi SÅ‚awomir Rzepecki, specjalista od ekologii w CTL.

Witold Mucha, geodeta powiatowy w Sosnowcu, uspokaja, że przed zalaniem skÅ‚adowisko zostanie uszczelnione specjalnym materiaÅ‚em. GÅ‚Ä™bokość zbiornika ma wynosić 10 metrów. Na razie wielki dóÅ‚ ma 30 m gÅ‚Ä™bokoÅ›ci, wiÄ™c CTL zamierza tÄ™ różnicÄ™ zniwelować odpadami - gÅ‚ównie z kopalni, jak twierdzÄ… przedstawiciele firmy, nieszkodliwymi dla Å›rodowiska.

- To po prostu skaÅ‚y pÅ‚onne, odpad po wydobyciu wÄ™gla - mówi Rzepecki. - Nieprawda, to bardzo niebezpieczne odpady, zawierajÄ…ce wiele toksycznych zwiÄ…zków. Ekspertyzy dajÄ…ce CTL argumenty zostaÅ‚y wykonane na ich zlecenie. Nie sÄ… obiektywne - twierdzi Stefan PiÄ™tka, wiceprezes Ringu Przemszy. Jemu i innym czÅ‚onkom zwiÄ…zku marzy siÄ™ stworzenie sieci jezior wzdÅ‚uż BiaÅ‚ej Przemszy. W Sosnowcu można byÅ‚oby wtedy zorganizować za unijne pieniÄ…dze centrum nurkowe, oÅ›rodek żeglarski, narciarstwa wodnego, a także usypać piÄ™kne plaże.

- Tymczasem mamy do czynienia z jednym wielkim nadużyciem. UrzÄ™dnicy wydali decyzje i zezwolenia dla CTL niezgodnie z prawem. Ludzie bÄ™dÄ… pÅ‚ywać w skażonych wodach - mówi PiÄ™tka. Ring Przemszy zÅ‚ożyÅ‚ doniesienie do sosnowieckiej prokuratury, ale ta sprawÄ™ umorzyÅ‚a. Ekolodzy odwoÅ‚ali siÄ™ i czekajÄ… na odpowiedź.

Ekolodzy ze ZwiÄ…zku StowarzyszeÅ„ Zielony Ring Przemszy walczÄ… z urzÄ™dnikami, którzy pozwolili CTL Maczki Bór (byÅ‚ej kopalni piasku) wypeÅ‚nić wyrobisko po kopalni piasku odpadami pogórniczymi, elektrownianymi oraz ziemiÄ… i gruzem. Za ich przyjmowanie firmie pÅ‚acÄ… ci, którzy chcÄ… siÄ™ ich pozbyć. Kiedy proces wypeÅ‚niania zakoÅ„czy siÄ™, powstanie tam zbiornik rekreacyjno-retencyjny. Zdaniem urzÄ™dników zupeÅ‚nie bezpieczny. A zdaniem ekologów - zakwaszony, peÅ‚en toksycznych substancji. Kto ma racjÄ™ w tym sporze?

Zapis o "zbudowaniu" jeziora na wyrobisku Bór Wschód znalazÅ‚ siÄ™ w planie zagospodarowania przestrzennego Sosnowca. SÄ…siednie wyrobisko (Bór Zachód) zostaÅ‚o już zrekultywowane. PoczÄ…tkowo miaÅ‚y tam powstać tereny zielone. Pojawili siÄ™ jednak inwestorzy, chÄ™tni stworzyć nowe miejsca pracy. Wybrano to rozwiÄ…zanie. Z punktu widzenia mieszkaÅ„ców i samorzÄ…du - korzystne. Dla ekologów - nie do zaakceptowania.

- Dla Å›rodowiska Bór Zachód jest już stracony. Teraz chodzi o to, by uratować Bór Wschód. Przy dobrej woli urzÄ™dników już teraz można zapobiec dalszemu zatruwaniu wód podziemnych. Można tam stworzyć piÄ™kne miejsce, gdzie bÄ™dÄ… wypoczywać mieszkaÅ„cy regionu, a przy okazji dać ludziom nowe miejsca pracy - mówi WÅ‚odzimierz Wieczorek, prezes Zielonego Ringu Przemszy.

Jemu i innym czÅ‚onkom zwiÄ…zku stowarzyszeÅ„ dziaÅ‚ajÄ…cego na pograniczu województw Å›lÄ…skiego i maÅ‚opolskiego, marzy siÄ™ Å‚aÅ„cuch jezior wzdÅ‚uż BiaÅ‚ej i Czarnej Przemszy. Popiera to Grzegorz Dolniak, poseÅ‚ PO. - To zacna inicjatywa. Stworzenie takiego zbiornika w Sosnowcu jest korzystne dla mieszkaÅ„ców. Taka inwestycja może oddziaÅ‚ywać na caÅ‚Ä… aglomeracjÄ™ - mówi poseÅ‚ i zapewnia, że wysÅ‚aÅ‚ w tej sprawie pisma do prezydenta Sosnowca Kazimierza Górskiego. - ChciaÅ‚em go zarazić tym pomysÅ‚em, ale on chyba jest zbyt zaangażowany w kampaniÄ™ wyborczÄ…. W najbliższym czasie poproszÄ™ go o osobiste spotkanie i zaproszÄ™ na nie też ekologów. To od prezydenta zależy los wyrobiska - mówi Dolniak.

PomysÅ‚ popierajÄ… także sosnowiczanie. Pod apelem w tej sprawie podpisaÅ‚o siÄ™ już prawie tysiÄ…c osób. ZapytaliÅ›my, co o tym pomyÅ›le sÄ…dzÄ… w sosnowieckim magistracie. Zachwytu nie wywoÅ‚uje. UrzÄ…d uważa, że zastrzeżenia ekologów sÄ… "na wyrost". - CTL Maczki Bór eksploatuje piasek i równoczeÅ›nie wypeÅ‚nia wyrobisko odpadami pogórniczymi. Robi to zgodnie z przepisami. Firma prowadzi też monitoring skÅ‚adowanych odpadów, a dane przekazuje do WIOÅš i do naszego wydziaÅ‚u ochrony Å›rodowiska. Wyniki badaÅ„ nie wskazujÄ… na pogorszenie siÄ™ jakoÅ›ci wód i gleb w okolicy, w zwiÄ…zku ze skÅ‚adowaniem odpadów pogórniczych - wyjaÅ›nia Witold Mucha, geodeta powiatowy z Sosnowca. Twierdzi, że nie widzi zagrożenia dla Å›rodowiska.

Ale ekolodzy widzÄ…. - To skandal. W majestacie prawa tworzy siÄ™ bombÄ™ ekologicznÄ…. To bÄ™dzie najwiÄ™kszy Å›mietnik w woj. Å›lÄ…skim! Do wyrobiska Bór Zachód trafiÅ‚o okoÅ‚o 100 mln ton odpadów. Do sÄ…siedniego, wedÅ‚ug danych kopalni, już 2 mln ton. Naszym zdaniem o milion wiÄ™cej - mówi Stefan PiÄ™tka, wiceprezes Zielonego Ringu Przemszy. I powoÅ‚ujÄ…c siÄ™ na doniesienia naukowe twierdzi, że odpady z kopalÅ„ wÄ™gla kamiennego sÄ… najwiÄ™kszym zagrożeniem dla Å›rodowiska wodnego. Uważa, że w przypadku sosnowieckiego wyrobiska Å‚amane sÄ… przepisy ochrony Å›rodowiska, unijne dyrektywy, a nawet Konstytucja RP. Ekolodzy powiadomili prokuraturÄ™ o skÅ‚adowaniu na dużą skalÄ™ i przez wiele lat odpadów niebezpiecznych, co może skutkować pogorszeniem siÄ™ zdrowia mieszkaÅ„ców aglomeracji. Sprawa zostaÅ‚a jednak umorzona. - Po prostu prokuratorzy zbadali naszÄ… dokumentacjÄ™ i nie znaleźli niczego niezgodnego z prawem - mówi SÅ‚awomir Rzepecki, specjalista od ekologii w CTL Maczki Bór. Ekolodzy siÄ™ odwoÅ‚ali. CzekajÄ… na decyzjÄ™ o wznowieniu sprawy.

Tymczasem w CTL Maczki Bór majÄ… już dość sporów. UważajÄ…, że Zielony Ring Przemszy szarga ich dobre imiÄ™. - MajÄ… dÅ‚ugÄ… listÄ™ zarzutów. To kompilacja wiedzy źle użytej. SpotkaliÅ›my siÄ™ z nimi dwukrotnie. W sosnowieckim UrzÄ™dzie Miejskim i nastÄ™pnie w UrzÄ™dzie Wojewódzkim. Mamy opiniÄ™ naukowców z Uniwersytetu ÅšlÄ…skiego. Wynika z niej, że nic zÅ‚ego siÄ™ nie dzieje. Gdyby, tak jak chce Zielony Ring Przemszy, zalać wyrobisko w obecnym stanie, zniszczone zostaÅ‚yby nasze tory kolejowe i inna infrastruktura - mówi Grzegorz Tarasow, szef dziaÅ‚u marketingu w CTL Maczki Bór.

Ekolodzy nie zgadzajÄ… siÄ™. - Z ekspertyzami różnie bywa. TÄ™ zrobiono na zamówienie przedsiÄ™biorstwa. ChcielibyÅ›my, aby powstaÅ‚a jeszcze jedna, na zlecenie wojewody. Nas nie stać na jej zamówienie - mówi Wieczorek. Ufa, że uda siÄ™ uratować podziemne zbiorniki wody i stworzyć oazÄ™ zieleni, z której bÄ™dÄ… mogli korzystać nie tylko sosnowiczanie, ale wszyscy mieszkaÅ„cy aglomeracji.

UzupeÅ‚nianie wyrobiska piaskowego o powierzchni okoÅ‚o 500 ha warstwÄ… gruboÅ›ci nawet 20 m zÅ‚ożonÄ… z mieszaniny skaÅ‚ pÅ‚onnych, odpadów po flotacji wÄ™gla, odpadów z elektrowni wÄ™glowych w tym bardzo niebezpiecznych popioÅ‚ów i pyÅ‚ów nie jest rekultywacjÄ… tylko degradacjÄ… Å›rodowiska naturalnego. Skażone zostajÄ… wody podziemne i zmniejsza siÄ™ pojemność zbiornika rekreacyjnego. Pod hasÅ‚em rekultywacji dokonuje siÄ™ zyskownego procederu skÅ‚adowania odpadów. To może zagrażać życiu i zdrowiu ludzi.

Rekultywowany teren jest stale monitorowany. Ekspertyza sporzÄ…dzona przez pracowników naukowych Uniwersytetu ÅšlÄ…skiego nie wykazaÅ‚a żadnych zagrożeÅ„, ani przekroczeÅ„ norm. Nie sÄ… Å‚amane przepisy dotyczÄ…ce ochrony Å›rodowiska. Teren po wyrobisku jest zagospodarowywany zgodnie z uchwaÅ‚Ä… Rady Miejskiej Sosnowca. BÄ™dzie oddany naturze w formie zbiornika retencyjnego. Odpady pogórnicze to gÅ‚ównie skaÅ‚a pÅ‚onna, obojÄ™tna dla Å›rodowiska.

Niedawno mieszkaÅ„cy budynków sÄ…siadujÄ…cych z terenami, na których znajduje siÄ™ zrekultywowane wyrobisko Bór Zachód, protestowali przeciwko dziaÅ‚alnoÅ›ci CTL Maczki Bór. ChodziÅ‚o o osady z komunalnych oczyszczalni Å›cieków, które przedsiÄ™biorstwo wysypywaÅ‚o na powierzchni wyrobiska. MiaÅ‚y użyźnić glebÄ™. Tyle, że przy okazji potwornie cuchnęły. Odór byÅ‚ nie do wytrzymania. Ze wzglÄ™du na zÅ‚Ä… jakość osadów CTL cofniÄ™to pozwolenie na ich skÅ‚adowanie. WczeÅ›niej, reagujÄ…c na protesty zakÅ‚ad sam wycofaÅ‚ siÄ™ z tego interesu.