Skip to content
Odpady opakowaniowe Utwórz PDF Drukuj Poleć znajomemu
23.09.2006.
Spis treści
Odpady opakowaniowe
Recykling
Prawo
ImageZgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych z dnia 11 maja 2001 r. opakowaniami są wprowadzone do obrotu wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów, przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji wszelkich produktów, od surowców do towarów przetworzonych.
Natomiast w normie PN-88/0-79000 opakowanie definiowane jest jako wyrób przeznaczony do ochrony innych wyrobów przed uszkodzeniami, a także do ochrony otoczenia przed szkodliwym oddziaływaniem zapakowanego towaru.

Na podstawie wspomnianych definicji można wyróżnić następujące funkcje, jakie spełniają opakowania:

·        logistyczna (umożliwiają transport, magazynowanie i dystrybucję)

·        marketingowa (estetyka powoduje zwiększenie popytu)

·        informacyjna (nośnik informacji)

·        ekologiczna (np. opakowania wyrobów niebezpiecznych)

 

Niestety często te zadania, jakie opakowanie winno spełniać, znajdują się w konflikcie z wymaganiami ochrony środowiska i z zasadami racjonalnej gospodarki odpadami opakowaniowymi. Każdy z nas konsumentów codziennie na półkach sklepowych może dostrzec wiele przykładów opakowań, których funkcja „marketingowa” znacznie zdominowała funkcję „logistyczną”.
Powinniśmy zdać sobie sprawę z faktu coraz większego zużycia opakowań, a co za tym idzie coraz większej ilości powstających odpadów opakowaniowych.
Jak podano w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami 2010 r w Polsce w roku 2004 wytworzono 3.4 mln ton odpadów opakowaniowych (przewiduje się, że w roku 2010 masa ta wzrośnie do ponad 5 mln ton). Natomiast poziom odzysku wyniósł 42% a samego recyklingu 22%.
ImageJak wynika z powyższych danych problem opakowań i odpadów opakowaniowych jest ważną kwestią, która powinna być regulowana przez sprawne systemy organizacyjno-prawne.
W niniejszym artykule postaram się przedstawić system obowiązujący w Polsce, a także pokrótce opisać takie kwestie, związane z odpadami opakowaniowymi, jak ich źródła czy możliwości i metody odzysku.
 

Grupy odpadów opakowaniowych i miejsca ich powstawania

Z uwagi na miejsca powstawania i pochodzenie, możemy wyodrębnić następujące grupy odpadów opakowaniowych [H. Żakowska Odpady opakowaniowe 2003]:

·        Odpady przemysłowe powstające u producentów materiałów opakowaniowych, producentów i użytkowników opakowań.

Gdy są jednorodne materiałowo (makulatura, tworzywa sztuczne, stłuczka) przeprowadza się ich segregację na miejscu, są potencjalnymi surowcami wtórnymi.

 Gdy odpady technologiczne nie są jednorodne (laminaty z udziałem papieru, tworzyw sztucznych i aluminium) i brak jest możliwości przetwórczych na miejscu, wytwórca ponosi koszty utylizacji.

  • Opakowania poużytkowe po materiałach, surowcach i innych wyrobach powstające na terenie zakładów produkcyjnych, jednostek handlowych oraz innych podmiotów.

Odpady te powinny być segregowane w miejscu powstawania na odpady jednorodne materiałowo. Podmiot gospodarczy, w którym powstają jest odpowiedzialny za ich utylizację. Niektóre można wykorzystać jako surowce wtórne pod warunkiem ich odpowiedniego przygotowania (szkło z podziałem na kolory, tworzywa sztuczne z podziałem na poszczególne polimery).

  • Opakowania poużytkowe powstające w gospodarstwach domowych.

Jest je znacznie trudniej wykorzystać, ze względu na rozproszenie, a co za tym idzie znaczne koszty zbiórki. 

Odpady opakowaniowe powstają więc u:

- wytwórcy surowców

- producenta opakowań jednostkowych

- producenta wyrobów

- jednostce handlowej

- ostatecznego nabywcy wyrobu

Są to poszczególne ogniwa tzw. „łańcucha opakowaniowego”.

 

Sposoby zmniejszania ilości powstających odpadów opakowaniowych

Zapobieganie powstawaniu odpadów

Wg dr inż. H. Żakowskiej zapobieganie powstawaniu odpadów może być realizowane poprzez:

·        Zmniejszenie ilości i masy samych opakowań

·        Projektowanie zgodnie z wymaganiami ekologicznymi

Projektowanie odgrywa istotną rolę w zapobieganiu powstawania odpadów poużytkowych, w związku z tym należy stosować się do następujących wytycznych:

- analiza możliwości zastosowania opakowania wielokrotnego użytku

- eliminacja nadmiaru opakowań i unikanie pakowania wielostopniowego

- dobór opakowań dostosowanych do technologii odzysku i systemów selektywnej zbiórki

- dobór materiałów i konstrukcji ułatwiających wtórne przetwórstwo (jeśli jest to możliwe, stosowanie jednorodnych materiałów przydatnych do recyklingu)

- dobór elementów dodatkowych usuwalnych, nieograniczających ponownego przetwórstwa

- przewidywać łatwość oddzielenia materiałów (przypadek opakowań wielomateriałowych)

- nanoszenie symbolu materiału i/lub innych znaków stosowanych w ramach systemu gospodarki odpadami, ułatwiających ich dalsze wykorzystanie

Opakowania powinny być zaprojektowane z myślą o późniejszych metodach odzysku.

  •      Stosowanie opakowań wielokrotnego użytku

Możliwości odzysku

O możliwości odzysku opakowań poużytkowych decydują głównie cechy samego opakowania takie jak jego konstrukcja, zastosowane materiały i elementy dodatkowe (np. wtykiety czy zamknięcia). Jednakże mechanizmy odzysku zależą głównie od wdrożonych systemów organizacyjno-prawnych w zakresie gospodarki odpadami opakowaniowymi.

Istnieją trzy główne metody odzysku opakowań poużytkowych.

·        Wtórne przetwarzanie (recykling)

Zgodnie z ustawą o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. pod pojęciem recyklingu rozumie się taki odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu.

Odnosi się on również do przetwarzania organicznego (kompostowania), lecz nie do odzyskiwania energii. Dotyczy przede wszystkim opakowań poużytkowych.

·        Spalanie z odzyskiem energii

Opakowania poużytkowe, dla których recykling jest nieuzasadniony technologicznie i ekonomicznie, a które charakteryzują się dużą wartością opałową, powinny być przekształcane termicznie przez spalanie (np. butelki z PET mają wartość opałową 23 MJ/kg a przeciętne odpady komunalne jedynie 9 MJ/kg). Dotyczy to głównie opakowań wykonanych z tworzyw sztucznych o niskiej masie cząsteczkowej, zabrudzonych trudnousuwalnymi pozostałościami pakowanego produktu oraz takich, które sprawiają problemy z rozdzieleniem zawartych w nich rodzajów materiałów opakowaniowych.

W ubiegłych latach spalanie odpadów powodowało ostry sprzeciw mieszkańców i org. ekologicznych  ze względu na duże emisje. Jednakże technologie spalania nowej generacji spełniają wymagania w zakresie dopuszczalnych poziomów emisji szkodliwych substancji. Jak podano w publikacji „odpady opakowaniowe” wydanej w 2003 r w Europie zainstalowano już ponad 500 spalarni. W Polsce jest to jeszcze kwestia przyszłości ze względu na duże koszty inwestycyjne. Obecnie pracuje spalarnia w Warszawie uruchomiona w 2000 r.

·        Kompostowanie

Jest to proces przetwarzania materiałów na nawóz zwany kompostem, zachodzący pod wpływem działania bakterii oraz grzybów. 

Większość tradycyjnych materiałów opakowaniowych (tworzywa sztuczne, szkło, metale) jest odporna na działanie enzymów bakteryjnych. Jednakże jak podaje dr inż. H. Żakowska intensywne badania zaowocowały uzyskaniem biodegradowalnych polimerowych materiałów opakowaniowych. Należą do nich również biopolimery, a więc biodegradowalne polimery produkowane przez bakterie (np. mogą być gromadzone w ich komórkach jako materiał zapasowy).



 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Informacja o ciasteczkach

EkoNewsletter - Biuletyn Ekoportal.eu | X

Zachęcamy do rejestracji w Portalu Ochrony Środowiska Ekoportal.eu [w prawej kolumnie pośrodku] oraz prenumeraty biuletynu EkoNewsletter [w prawej kolumnie u góry]. Raz w miesiącu wprost do Twojej skrzynki mailowej trafi zestaw najważniejszych informacji  z ochrony środowiska mijającego miesiąca. Zapraszamy również na nasze Forum.

 

Flesz

Dodaj nasze kanały RSS


Zamów EkoBiuletyn

Zamów bezpłatny EkoBiuletyn. Co najmniej raz w miesiącu otrzymasz na maila biuletyn z najnowszymi informacjami związanymi z ochroną środowiska.






Zobacz poprzednie wydania EkoBiuletynu Ekoportal.eu

Logowanie / Rejestracja

Logowanie/Rejestracja

RSS



Portal Ochrony Środowiska Ekoportal.eu to: ochrona środowiska , ekologia , ochrona przyrody , biopaliwa.
To także informacje i artykuły na tematy takie jak odpady , recykling , ścieki oraz GMO i ekologia.

web metrics